¿Reqsinchischu Diosta?

 

¿Reqsinchischu Diosta?

 

Éxodo libropin rikunchis Moisespa pusasqan Israel runakuna Egipto llaqtamanta ayqekusqankumanta. Runakunaqa Egipto nacionpi chunka muchuchiykunata qawaspankum musyakurqaku Dios paykunata amachasqanta hinaspa pusasqanta, chaymi Diospi hapipakurqaku. Hinaspapas Puka Lamar-qocha t’aqanakusqanta rikuspaqa, cheqaqtapunichá Diospa atiyninwan muspharqanku, sonqonman chayarqanku ima. Moisesmi Israel runakunata pusarqa Sinaí orqoman Diosmanta Chunka Kamachikuykunapa rumi tablakunata chaskinankupaq. Ichaqa tawa chunka p’unchay mana ima willakuypas pasaqtinmi llakikuyta qallarirqanku.

 

Manan mayqen israelitapas hayk’aqpas Diostaqa rikurqanchu, Moisespallan Diospi iñirqanku, manataqmi reqsirqankuchu iñisqanku Diostapas, chaymi, Diospa rikch’ayninpi kamasqankuqa qorimanta torilloman rikch’akuq estatua karqan. Israel runakunaqa manam Diosmanta huk idolokunatachu unancharqaku hinaspa yupaycharqakuchu, aswanqa quri torillotam yupaycharqaku Dios kananpaq piensaspanku. Chayqa karqa mana rikuy atina Diosta munasqankuraykum, formapi rikuriq Diosta.

 

Kunan tiempopi askha iglesiakunapin pastorkuna rimanku Dioswan tupananchismanta. Manaña hayk’aqpas Diosta rikurqankuchu chaypas, manan yachanchischu imaynatas iñiqkuna Dioswan tupankuman chayta. Pastorkuna tapunku, ¿hayk’aqllapas Dioswan tuparqankichu? ¿Mayna asikunapaq hinataq chayqa? Paykunapas manapaschá Dioswan tupankuchu, ichaqa hukkunatan obligashanku chayta ruwanankupaq. Kay tapukuypaqqa kutirispa yuyaymanananchikmi manaraq Éxodo kachkaptin.

 

Huk kutinmi Moisesqa Egipto suyupi kamachikuq karqan, ichaqa Egipto soldadota wañuchisqan qhepamanmi ayqekuq kapurqan, hinaspan Madián llaqtaman ayqekurqan, chaypin yaqa tawa chunka wata michiq hina tiyarqan. Ichaqa huk p’unchaymi huk sach’a-sach’api mana wañuy atina ninata rikuspa Diospa kunkanta uyarirqan. Diosmi nirqan: Diosqa uyarirqanmi Israel runakunaq qapariyninta Egiptopi kamachi kasqankumanta, hinaspan yuyarirqan Abrahamwan, Isaacwan, Jacobwan ima rimanakuyninta, hinaspan Egiptomanta horqonan karqan, Moisestaqmi umalliqninku kanan.

 

Moisesqa nina rawraymanta uyarisqan kunkawanmi yuyaykurqan kayqa Dios kasqanmanta, ichaqa manan creeyta atispa iskay señalkunata rikunanpaq mañakurqan. Ñawpaq kaq señalqa karqan chay k’aspi mach’aqwayman tukupusqanmi, makinpitaq lepra onqoy rikhurimurqan. Iskay kaq señalqa karqan mach’aqwayta wakmanta k’aspiman tukupusqan, lepra onqoyniyoq makintaq normalman kutipusqan.

 

Iskay señalkunawanmi Moisesqa creerqan nina rawraypi rimaq runaqa Dios kasqanta, ichaqa llakikusharqanmi runakuna creenankumanta, chaywan tupasqan runaqa Dios kasqanta. Chhaynaqa, runakuna mana creeqtinkuqa, Nilo mayumanta unuta hap’ispa pampaman hich’aykuy. Nilo mayu yaku allpapi yawarman tukunanta nirka, chayta rikushpa runakuna iñinkakuna.

 

Moisesmi runakunaman rispa, kunankama imachus pasasqanmanta sut’incharqan, hinaspan convencechirqan Egiptomanta Dios pusananta, ichaqa manan Moisesta creerqankuchu. Qhepamanmi Diosqa Egipto nacionman chunka muchuchiykunata apamurqan, chaymi runakunaqa creerqanku Dios paykunawan kashasqanpi. Chaymantataq lloqsimusqanku qhepaman lamar-qocha t’aqanakusqanta rikuspa Sinaí orqoman chayarqanku. Ichaqa, runakunaqa manan Diosta rikurqankuchu, chaymi creerqanku Moisespa milagrota rikusqanku qhepaman Dios paykunawan kashasqanpi.

 

Kay iñiyqa huk ratullapim thuñikun. Diosmi prometerqan Canaán llaqtaman runakuna haykuqtinku lechewan mielwan puriq hallp’ata qonanta. Ichaqa, chay runakunaqa Canaán nacionman chunka iskayniyoq wateqaqkunata kachanankupaqmi yuyaycharqanku, paykunata qhawanankupaq. Chaymi, Diosqa Moisesnintakama kayta saqen, chaymi wateqaqkuna Canaán suyuman haykunku. Nikunmi 40 p’unchaymanta kutimuq wateqakunamanta chunka Canaán llaqtaman haykuspanku wañunankuta. Chaypin rikurqanku Anakjasonta, fierromanta carretakunawan armasqata.

Iskay wateqaqkunallan, Josuewan Calebwan, Moisesman willarqanku: “Canaán llaqtaman runakuna haykuqtinkuqa, Diosmi paykunaman prometesqa hallp’ata qonqa”, nispa. Ichaqa, ninku, lliw israelitakuna chunka wateqaqkunapa nisqanta creespanku tutantin sinchita waqasqankuta.

 

Qhepamanmi Diosqa tawa chunka wata ch’inneqpi purichirqan, llapankutataq wañunankupaq kamachirqan. Ch’inneqpi naceq mosoq runakunallan, Éxodo kashaqtin manaraq 19 watayoq wawakunalla, Josuewan Calebwan Canaán llaqtaman haykurqanku. Israel runakuna ukhupiqa yaqa 600.000 qharikuna karqanku, qharikuna warmikunapas iskay kinsa kuti aswan askharaqchá karqanku, ichaqa chaywanqa manan mayqen kurak runakunapas Canaán llaqtaman haykurqankuchu, aswanpas Josuewan Calebwanllan. Chay iskay runakunaqa manaña hayk’aqpas Diosta rikurqankuchu nitaq tuparqankuchu chaypas, Moisespa rimasqanllapin iñirqanku. Wakintaq Diospa prometesqanta mana creerqankuchu.

 

Kunan iglesiakunapiqa pastorkunaqa facil-llatan rimanku Dioswan tupaymanta. Paykunaqa mana sut’itan ninku Dioswan tupananchista. ¿Ima ninantaq runaman rikchakuq kayqa? Manan runakunawan tupay hinachu Dioswan tupaymanta facil-llata rimananchis. Yuyarisunmanmi santuariowan Dioswan tupasqanchista. Huñunakuna Karpaqa rakisqam kachkan santuario kanchaman hinaspa santuarioman. Arí, manaraq Aaronpa iskay churinkuna hukniray ninawan sacrificiota haywashaqtinkuqa manan t’aqanakurqankuchu Ch’uya Lugarwan Ch’uya Ch’uya cheqaswan, ichaqa chay qhepamanmi Ch’uya Lugarwan Ch’uya Ch’uya cheqaswan huk cortinawan t’aqanakurqanku.

 

Santuario kanchaman runakuna haykusqankuqa Diosmanta huchankumanta pampachasqa kanankupaqmi karqa. Huchanku pampachasqa kanankupaqmi runakunaqa huk corderota otaq huk sacrificiota apamunku, sacrificiota wañuchispanku, huchankuta animalman apachispanku, chay animalpa yawarninta sacerdoteman qonku, chaymantataq sacerdoteman altarpi ch’aqchuykuspa huk ritualta ruwan, chaypin huchasapapa yawarninta ruwan huchakuna pampachasqa. ruwarqan. Chayraykum runakunaqa manaña santuarioman yaykuyta atirqakuchu, sacerdotekunallam santuarioman yaykurqaku. Runakunaqa manan Diostaqa rikunkuchu nitaq tupankuchu. Uma sacerdotellan watapi huk kutilla Ch’uya Ch’uya cheqasman haykuspa Dioswan huñunakuq runakunaq huchankunata pampachananpaq.

 

Kunan iglesiapi pikunachus yuyaykunku huchankumanta pesapakunanku, sapa p’unchay pampachayta chaskinankuta, manan Dioswanqa tupayta atinkumanchu. Chaykunaqa santuariopa kanchanpi kaqkunam. Chhaynaqa, Jesuspa yawarnintan necesitanku imaynan sacrificio animalkunata wañuchispa sacerdoteman yawarta qonku hinata. Kunankamapas manan huchamanta kacharichisqachu kanku, sapa p’unchaytaqmi cruzpi Jesuspa wañuyninta maskhanku. Paykunaqa manan hukllachasqachu kanku cruzpi wañuq Jesuswan, Jesuspa yawarllantan necesitanku. ¿Imaynatan Dioswan tupankuman?

 

Imaynan Israel runakuna chunka plagakunata rikurqanku Éxodo nisqapi, admirakuypaq milagrokunatataq rikurqanku Puka Lamar-qocha t’aqakusqan hina, ch’inneqpi k’arak unu misk’i unuman tukupusqan hina, Kunan iglesiakunapipas kanmanmi iñiqkuna, paykunan misti experienciakunata tarirqanku, hinallataq chay experienciakunamanta Dioswan tupasqankumanta alabakunku. Ichaqa manan Dioswan tupanakuychu karqan, aswanpas pisi tiempollapin Diospa atiyninmanta willakurqan. Huchasapakunaqa manan hayk’aqpas Dioswan tupayta atinkumanchu.

 

Chhaynaqa, ¿imaynatan Dioswan tupasunman? Bibliapiqa Santokunaqa reypa sacerdotenkunan kasqankuta ninku. Santo runaqa t’aqakunanmi Jesuspi iñinanpaq iglesiaman haykuq iñiqmanta. Iñiq runaqa huk ratollapin santoman tukupunman, ichaqa manan facilchu. Huk Santo, reypa sacerdotenman tukuq, sapa p’unchay huchankuta willakuq iñiq, Jesuspa yawarninta necesitaq, iskay hukniraymi kanku. Santokunaqa santuarioman reypa sacerdoten hina haykuqkunan, ichaqa sapa p’unchay huchanku pampachasqa kananta creeq iñiqkunan kanku santuarioq kanchanpi kaqkuna.

 

Musuq Rimanakuypi Santo kanapaqqa, iñiqkunam bautizakunanku. Bautizakuypiqa yakupi bautizakuymi, ninapi bautizakuypas. Bautizakuyqa manam huk ceremoniawanchu licenciata qun. Bautizakuyqa wañusqaña kasqanpi iñinapaq costumbrem. Yaku bautizakuyqa yakupi wañuy rikuchiymi. Huk rimaypiqa, huchaman wañuywanmi tupan. Hebreos qelqapiqa Israel runakuna Egiptomanta lloqsisqanku, Puka Qochata chimpasqankupas unupi bautizakuywanmi rikuchikun. Kay pachaman wañuy (hucha) niyta munan. Chaytan allinta sut’inchashan Romanos 6:3-7 textopi. Chay machu runa wañupusqanmanta sut’inchakun. Machu runaqa ñawpaq kaq runatan representan, Adanmi, paymi kay pachaman hamurqan hucha cuerpoyoq.

 

¿Imataq ninawan bautizakuyri? Chayqa p’achata cambianapaq costumbre hinan. Iñiq runaqa ñawpaq p’achanta hurqukuspa musuq p’achaman tikrakun. Ñawpaq p’achakunaqa aycha cuerpo hinan rikuchikun. Chay mosoq p’achakunatan sutichanku espiritual cuerpo nispa. Chaytan sut’inchashan 1 Corintios capitulo 15. Espiritual cuerpoqa Cristoq p’achanmi. Kayqa kawsarimpuymi. Kawsarimpuyqa manan tayta-mamanmanta chaskisqa cuerpo kawsarimunanmantachu nishan, aswanpas hanaq pachamanta naceq espiritual runa kasqanmantan. Almayoq runamanta espiritual runaman tukupuymanta rikuchiymi, mosoq kamasqa runaman tukupuymanta rikuchiymi.

 

Nina bautismoqa Santo Espirituq bautizakuyninwanmi t’inkisqa kashan, Santo Espirituq atiyninwan hunt’asqanrayku. Santo Espirituq bautizasqankunaqa creenkun cuerpoyoqña kanku chaypas, kawsarimpusqankuta. Huk rimaypiqa, Cristoq p’achanman t’ikrakuq runakunamanmi tukupunku. Cristoq p'achankunaqa ñawpaq Rimanakuypi sacerdotekunaq p'achakuna hinan rikuchikun. Huk rimaypiqa, chay pachaqa reypa sacerdote kanapaqmi. Jesuspi iñiyqa manan reypa sacerdotenmanchu tukuchin, aswanpas Jesuswan wañupusqanpi Cristowan kuska bautizakuspa kawsarimpusqanpi iñiq runaqa reypa sacerdotenmanmi tukupun. Chaymi, Santoq sonqonpi huk yupaychana wasi hatarichisqa. Yupaychana wasi hatarichisqa kasqanmanta pacham, Santutaqa iglesia nispa sutichanku. Iglesiaqa manan wasichu, Santoqa iglesian.

 

Jesusmi niran: “Arrepentikuychis, hanaq pacha qhapaqsuyunqa qayllaykamushanñan”, nispa. Hanaq pachaqa kikin Jesusmi. Ichaqa, Jesusqa cruzpi wañurqan, kinsa p’unchay qhepamantaq kawsarimpurqan, 40 p’unchay qhepamantaq hanaq pachaman wicharqan, Pentecostés p’unchaypitaq Santo Espirituta kacharqan.

Kaypiqa, iñiqkunam pantachkanku; manataqmi santoq sonqonpi Santo Espirituq hamuynintachu tupachinku iskay kaq kutimusqanwan Jesuspa. Santo Espirituq hamusqanqa Jesuspa iskay kaq hamuyninmi. Manaraq cruzpi kashaqtinmi Jesusqa discipulonkunata niran: “Usqhaylla kutimusaq”, nispa. Chaynapunim Pentecostés punchawpi pasarqa. Santokunaq sonqonpi ruwasqa yupaychana wasiman Cristo hamusqanraykun, sacerdoteman tukuq Santokunawan Cristowan yupaychana wasipi huñunakurqanku.

 

Iglesiapi runakuna Trinidadmanta rimaspaqa, Dios Yaya, Dios Churi, Dios Santo Espiritu ima ninku. Ichaqa, chhayna simikunaqa manan Bibliaq nisqanman hinachu, huk Dioslla kasqanrayku. Runakunaq qhawariyninpiqa hukllan kan Yaya, Churi, Santo Espiritu hina llank’aq. Chaymi santo runaq sonqonman haykuq Santo Espirituqa Diospas Cristopas. Chaymi hanaq pachaman tukupun. Sunqupi hanaq pachaqa takyasqañam.

 

¿Imapin mana kaqllachu hanaq pachawan Diospa qhapaqsuyunwan? Hanaq pachataqa griego simipi “Pay Basileia ton Uranon” (ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν) nispa sutichanku. Yaqa llapan pastorkunam ninku Hanaq pacha achkallaña kasqanraykum kimsa hanaq pachakuna kasqanmanta; ñawpaq kaq hanaq pachaqa wayra pacha, iskay kaq hanaq pachataq universo, kinsa kaq hanaq pachataq Diospa qhapaq suyun. Kayqa yanqa rimaymi. Pastorkunan nirqanku: “Judiokunaq Diospa siminta rimasqankuqa k’amiymi”, nispa, chaymi hanaq pacha nispa suticharqanku. Hanaq pacha nisqa rimayqa Mateo Evangeliopin astawanqa tarikun. Ichaqa, hanaq pacha, “He Basileia ton Uranon”, niyta munan sonqopi Diospa qhapaq suyun. Huk rimaypiqa, Cristoq iskay kaq hamuyninmi Santokunaq sonqonpi reparasqa Diospa qhapaq suyunman tukupun. Jesuswan cruzpi wañuy, Cristowan kawsarimpuy, sonqopi yupaychana wasi hatarichiy, Cristo kutimusqan yupaychana wasillan Diospa qhapaqsuyunman tukupun.

 

¿Atisunmanchu facil-llata Dioswan tupayta? Reparanchismi Dioswan tupayqa mana facilchu kasqanta. Chaywanqa nichkan Jesuspi iñispaqa manam chayllachu Dioswan tupanaykita. Jesuspi iñiyqa, Jesuspa iñiyninpi iñiymi. ¿Imapin Jesuspa iñiynin? Cruzpa wañuynin, kawsarimpuynin ima niyta munan. Santokunapaqqa cruzpi wañuypas, kawsarimpuypas Jesuspi iñispallan chayan. Kaymi hanaq pachamanta hamuq iñiyqa. Manachus hanaq pachamanta hamuq iñiy kanman chayqa, llapa runan Kamachikuy Simipi kashan. Kayqa niyta munan, santuario kanchapi huchasaparaq kasqankuta. Chaytan allinta sut’inchashan Gálatas 3:22-23 textopi.

 

Dioswan tupananchispaqqa huchamanmi wañunanchis (yakupi bautismo), aycha cuerponchisman wañunanchis (p’achanchista t’ikrananchis), espiritual cuerpo hina nacenanchis (kawsarimpuy), Cristoq iñiyninman haykunanchis. Wañuyqa iskay kutitam hamun. Chaykunaqa unu bautizakuy, nina bautizakuy ima. Génesis 2:17 textopi, “Allintapas mana allintapas reqsichiq sach’amantan ichaqa ama mikhunkichu, mikhusqayki p’unchaypin wañunki”, nispa. (kjv)Qhichwa simipi Biblia nin “.....wañunkipuni”.

(וּמֵעֵ֗ץ הַדַּ֨עַת֙ טֹ֣וב וָרָ֔ע לֹ֥א תֹאכַ֖ל מִמֶּ֑נּוּ כִּ֗י בְּי֛ו ם אֲכָלְךָ֥ מִמֶּ֖נּוּ מֹ֥ות תָּמֽוּת)Ichaqa, hebreo simipi Biblia nin wañuy wañunki (מֹ֥ות תָּמֽוּת).

תָּמֽוּת (forma básica Mut) מֹ֥ות (forma básica Mut) “Mut” nisqaqa wañuy niyta munan. Iskay kutita wañuy nisqanraykun inglés simiman t’ikrakusqanpi aswanta rimasqankuta cambiarqanku. 『wañuy』 ninanmantaqa,『seguramente wañuy』 nisqamanmi tikrasqa karqan.

Chaymi kayqa iskay kaq wañuyman tukupun. Ñawpaq kaq wañuyqa unupi wañuymi, iskay kaq wañuytaq Santo Espirituq ninanpi wañuymi. Chaymanta, Diosqa iskay kuti wañuqkunata hanaq pachamanta nacechin. Juan 3:5 textopi, “Jesustaq kutichirqan: Cheqaqtapunin niykichis, manachus pipas unumanta Espiritumantawan nacenqa chayqa, manan Diospa qhapaqsuyunman haykuyta atinmanchu”, nispa.

 

Diospi iñisqanchista nisunmanña chaypas, hukmantan yuyaykunanchis cheqaq Dios Jehová Diospi creenchischus icha manachus chayta. Imaynan Israel runakunaqa Éxodopi rikukuq qori torillota ruwarqanku, Dios nispa suticharqanku, chhaynatan allinta qhawarinanchis iñiqkunapas chayta ruwankuchu icha manachus chayta. Qhawarinanchismi sichus payqa qori torilloman rikch’akuq yuyaykuq Dioschu, paymi kay pachaman saminchakunata qon, icha chinkasqa churita suyaq taytachu.

 

Diosqa qapariqkunamanmi hamun. Kay pachapi llapa runakunan reparananku Diosta saqerpariq ch’usaq runakuna kasqankuta. Kay pachapi wichqasqa kay niyta munan. Paykunaqa espiritualpi wañusqañam karqaku, manataqmi Diostapas entiendeyta atirqakuchu. Tarpuqpa rikch’anachiynin hina, manan Dioswan tupasunmanchu, manachus kay pachapi kawsaspa espiritualpi kawsananchispaq kallpachakusun chayqa. Diosmi Moisesta nirqan: “Payqa uyariranmi llaqtaypa qapariyninta Faraonman kamachi kasqankumanta”, nispa. Kay pachataqa Faraon hinam Satanas kamachichkan. Chaymi Dioswan tupasunman espiritualpi sasachakuq runakunaman tukuspa, qapariq runakunaman tukuspalla. Llapa runakuna Diospaq wañuy mereceq chinkasqa runakuna kasqankuta reparaspaqa, espiritualpi kawsasunman.