Nazaret runa hinaspa Nazaret llaqtayuq Jesus

 

Nazaret runa hinaspa Nazaret llaqtayuq Jesus

 

Jueces 13:1-5 『 Israelpa mirayninkunaqa yapamantan Señor Diospa ñawpaqenpi mana allinkunata ruwarqanku. Hinan Tayta Diosqa tawa chunka watata Filistea runakunaman entregarqan. Chaypin Zora llaqtapi huk runa kasharqan, payqa Danes ayllumantan karqan, paypa sutinmi karqan Manoa. Warminqa mana wachakuqmi karqa, manataqmi wachakuqchu karqa. Señor Diospa angelninmi warmiman rikhurimuspa nirqan: –Qhawariy, mana wachakuqmi kanki, manataqmi wachakunkichu, ichaqa wiksallikuspa qhari wawata wachakunki, nispa. Chaynaqa, ama vinotapas, machasqa machaytapas upyaychu, amataq ima qhelli kaqtapas mikuychu. Umanpiqa manan ima navajapas hamunqachu, wawaqa wiksanmantapachan Diospaq Nazareo kanqa, chaymi Israel runakunata Filistea runakunaq makinmanta qespichiyta qallarinqa.』

Números 6:5 textopi, sichus huk runa Nazareo hina huk tiempo kawsayta munarqan chayqa, manan chay tiempopiqa chukchanta rutuyta atirqanchu. Ichaqa normal kawsayman kutispa umantapas rutuyta atirqan. Ichaqa manan kay hinachu, wawamanta nazareo kananpaq sutichasqa runaqa manan tukuy kawsayninpi umanta rutuyta atirqanchu, wañunankama wiñaypaq nazareo hina kanan kasqanrayku.

Hebreo simipi ‘Nazir’ simiqa nazarita simiwanmi tupan, chay sutiqa ‘Nazar’ verbomantan hamun, chay simiqa ‘ch’uyanchana, ch’uyanchanapaq, t’aqay’, ‘ch’uya kananpaq t’aqasqa’ ninantan nin. Nazareokunapaq chay kamachikuykunaqa Números 9:12 textopin rimashan, chaykunatan Diosqa Moisesnintakama qorqan manaraq israelitakuna Sinaí orqomanta lloqsishaqtinku. Nazareo runakunaqa manan uvas sach’amanta rurukunata mikhuyta atiqkuchu, nitaq machay ukyanatapas ukyayta atiqkuchu, manan chukchankutapas rutukunankuchu karqan, manataqmi ayaman asuykamuqkuchu. Kacharichiq historiamanta qhawariypiqa, kay nazareo kamachikuykunaqa Jesucristotan rikch’achin, paymi Diospa ñawpaqenpi hunt’asqa sacrificio hina haywakurqan. Qhepa kaq juez Sansonmanta willakuyqa Davidmanmi riman. Hinaspapas Davidqa Jesucristomanmi kutirishan.

Juezkunaq tiemponmanta rimasqanqa aswantaqa “idolo yupaychaymanta, chaymanta huk nacionkunaq haykusqanmanta, Israelpa waqasqanmanta, juezkunata churaspa Diospa mañakusqanmantawan”. Ichaqa kamachikuypa contranpi qaparisqankumanta willakuyqa manam rikurinchu Jueces 13. Hinaspapas ninku Gedeonqa 40 watallam hawkalla karqa. Gedeon qhepamanmi Abimelecwan Jeftewan thak kay simi chinkapurqan. Jueces 13:1 textopiqa manan thak kawsay kanchu, manataqmi Diosman qapariypas kanchu. Chaytaqa Israel runakunaqa piensarqakum Filistea runakuna yaykuruspanku munaychakusqanku chawpipi hawka kawsayta hina.

Filistea runakunaqa pirata hina kawsaq runakunam karqaku, Mediterráneo lamar quchapa muyuriqninpi chawpi negociokunata ruwaqku. Sanson manaraq naceshaqtinpas Israel llaqtatan filistea runakuna ñak’arichisharqanku. Sansonqa 20 watallan Filistea runakunaq kamachisqan juez hina llank’arqan, Sanson qhepamanpas Filistea runakunaqa Israel llaqtatan ñak’arichishallarqanku. Ichaqa Samuelpa kamachikuynin tukukunanpaqñam Filistea runakuna sarunchasqankupi huk tiempollapaq hawkayarusqanmanta yuyaymanaspaqa, kunankamaqa yaqa tawa chunka wata hinam qawachwan. Chay qhepamanmi Israel nacion kamachikushaqtinpas Filistea runakunaqa Israel nacionta ñak’arichishallarqanku, rey David paykunata atipaqtintaq Filistea runakunaq sarunchasqanku tukukapurqan. Willawanchismi juezkunaq tiempon Davidpa tiemponman ripushasqanmanta.

Salomonpa tiempon qhepaman Israel iskayman t’aqakuqtinmi, wichay ladota umalliq Jeroboam qorimanta torillo idolokunata ruwarqan, huknintataq Betelpi churarqan, huknintataq Dan llaqtapi. Dantaqa idolokunapaq santuario kasqanmantan nisunman. Danjipa llaqtapiqa Manoah sutiyuq runam rikurin. Manoeqa Noetan yuyarichiwanchis. Niyta munayninqa samaymi. Phiñakuy unu hunt'aykusqanqa karqan Diospa churinkunaq, runaq ususinkunaq casarakusqankun. Kayqa espiritual wasanchay hucha, chaypin promesa muhuyoq runakunaqa mana promesayoq runakunawan chaqrukunku. Kaymi willakuy imaynatas Diosqa unuwan Diosta juzgan, Diosta, idolokunatapas servisqankurayku, Noepas familianpas arcnintakama qespichisqa kasqankumanta. Qespikuyqa samaymi. Ichaqa juezkunaq tiemponpiqa manan samaypas karqanchu. Mana samayniyuq kayqa Diospi mana kaymi.

Manoepa warminqa mana wachakuqmi karqa, ichaqa Diosmi wiksanta kicharirqa. Josewan casarakusqan Mariaqa mana wachakuqmi karqan, ichaqa Santo Espirituq atiyninwanmi Diosqa wiksayachirqan. Mana wawayoq kayqa qhari wawata mana wachakuy atisqanmantan rimashan, Israel llaqtaq imayna kasqanmantan representan. Runakunaqa churiyuqmi kananku miraykunata hinalla purichinankupaq. Ichaqa, Diosmi mana wachakuq warmiman huk qhari wawata qorqan. Manoepa warminmanta Sansonkama, Mariamanta Jesucristokama. Sanson sutiqa k’anchay niyta munan. Juan 1:1 textopi, Jesuspas k’anchaymanmi tukupurqan Roma kamachikuy espiritual tutayaq kashaqtin.

“Iñiyniyoq ñawpaq taytakunaman Churimanta Willakuyqa manan Manoepa esposanmanllachu mast’arikun, aswanpas Abrahampa esposan Saraman, Samuelpa maman Anaman, Bautizaq Juanpa maman Elisabetman, Jesuspa maman Mariamanpas. Luc.

Kunan pacha iglesiaqa mana wiksayakuyta atiq warmikunam. Warmiqa qhariwan tupananmi. Génesis 2:24, Efesios 5:31-32 nisqa willakuymi sut’inchashan chayta. 『Chayraykun qhariqa taytanta mamantawan saqepunqa, hinaspan warminwan hukllachakunqa, iskayninkutaq huklla kanqaku. aycha. Kayqa hatun pakasqa yachaymi: ichaqa Cristomanta iglesiamantawan rimani.』 Iglesiaqa manan iglesia wasi ruwaychu, aswanpas ch'uya runakunamantan. Santo (warmi) Cristowan (qhari) tupasqanraykun iskayninku hunt’asqa hukllaman tukupunku. Hinaspapas qhari wawakunayoqmi kankuman. Chayqa allin willakuypas qespikuypas. Apocalipsis libropi 12 capitulopin huk escena rikukun, chaypin huk qhari wawa nacekun, chaymi dragón (Satanás) hark’an warmiq nacenanpaq.

Huklla kayqa iñiqkunaq sonqonpin ruwakun. Sonqopi yupaychana wasi hatarichisqa, Santo sacerdoteman tukuspa yupaychana wasiman haykun, Cristopas kutimuspa sonqonpi yupaychana wasiman haykuqtinmi iskayninku tupanku.

Isaias 54:1 textopi, “Mana wachakuq, takiy; takiyman phaway, kallpawan qapariy, mana wiksallikuq, ch'usaq runakunaq wawankunan aswan askha kanku casarasqa warmiq wawankunamantaqa, ninmi Señor Diosqa.』 Kaypi kutichiyqa kaymi: 『Ama manchakuychu; Manan p'enqakunkichu. Manataqmi p'enqachisqachu kanki, wayna-sipas kasqayki p'enqay qonqapunki, manañan yuyarinkiñachu viuda kasqayki p'enqay, nispa. Ruwaqniykiqa qosaykin. Tukuy-atiyniyoq Señor Diosmi sutin; Israelpa Ch'uya Kacharichiqniykitapas; Lliw kay pachaq Diosninmi sutichasqa kanqa.』

Diosmi runakunaman willan “Filistea kamachikusqan Israel llaqtaqa espiritualpi mana wachakuq kasqanta”. Biblian willawanchis imaynan Israel nacionqa mana atinchu espiritualpi mana wawayoq kaymanta ayqeyta atisqanta, chhaynallataqmi mana espiritual churitapas wachakunmanchu. Chayqa niyta munan manan qespikuyqa kanchu. Huk doncella qhari wawata wachakusqanqa espiritualpi qespichisqa kasqanmi. Isaias 7:14 textopi, “Chayraykun kikin Señor Diosqa huk señalta qosunkichis; Qhawariy, huk doncella wiksallikuspa qhari wawata wachakunqa, Emanuel sutiwantaq sutichanqa.』

Chay kamachikuykunaman hinaqa, “nazareo kananpaqqa manan huk tiempopaqqa vinota tomananchu, chukchanta rutunanchu, nitaq ayatapas llaminanchu”, nispa. Nazirqa uvas sach’awanmi aylluchakun. Chayqa niyta munan, uvas sach’akunata mana huk tiempopi podanapaq. Levítico 25:5 textopi, “Cosechaykimanta kikillanmanta wiñaqtaqa ama cosechankichu, nitaq uvas sach’aykimanta uvastapas mana p’akisqata huñunkichu, chay wataqa hallp’apaq samay watapaqmi”, nispa.

Salmo 104:15 nin: “Vinoqa runakunatan kusichin”, nispa.

Deuteronomio 14:26 textopi, “Chay qolqeta qonki almaykiq munapayasqanman hina, torokunaman, ovejakunaman, vinoman, machasqa ukyanaman, ima munasqaykimanpas, chaypitaq mikhunki manaraq... Señor Diosniyki, qanpas wasiykipas kusikunki,』

Kayqa niyta munan, Karpa Fiestapi vinota ukyayqa allin kasqanmanta. Karpaqa samay niyta munan. “Noeqa arcamanta lloqsimuspa, karpapi tiyaykuspa, vinowan machasqa” nisqa simikunaqa samay niyta munan. Samakuqkunaqa vinota upyayta atinku, mana samay atiqkunaqa manan vinota ukyayta atinkuchu. Santa Comunión nisqapi santokuna vinota ukyasqankuqa samasqankuraykun. Bautizasqakunaqa Santa Comunión nisqapin participanku, mana samaqkunaqa manan Santa Comunión nisqapi participanankuchu.

Mateo 26:29 textopi, “Ichaqa niykichis, kunanmantapachaqa manan kay uvas sach’a ruruta ukyasaqchu, Yayaypa qhapaqsuyunpi qankunawan kuska mosoqta ukyanaykama”, nispa. Cruzpi wañunanpaq tutamanta Santa Comunión nisqapi kimsa kutita vinota upyaruspanmi, Jesusqa nirqa tawa kaq vaso vinota mana tomanaypaq. Paymi nirqa Pascua vinopa rantinpi musuq vinota tomananta. Chaymi kay escenawan Jesucristoqa nazareo kasqanmanta reqsichikun. Ñawpa vinoqa ñak'ariypa vinonmi karqan, mosoq vinotaqmi ichaqa kusikuy vino, fiesta vinopas. Yakuta vinoman tikraq vino. Apocalipsis 3:20 textopi, “Qhawariy, punkupi sayaykuspaymi takani, pipas kunkayta uyarispa punkuta kichaspaqa, paymanmi haykusaq, paywantaq cenasaq, paytaq ñoqawan kuska”, nispa. Jesusmi nirqan: “Novio qechusqa kaqtinqa ayunaychis”, nispa, noviowan kuska casarakuy fiestaman haykuspaqa vinotan ukyanki.

Vinoqa samay rikuchiymi. “Mana samariqqa” ayunan, samariqmi ichaqa vinota ukyan. Nazareo kaspaqa mana samayniyoq kasqantan rikuchin, Israelpas chhaynapin kashan. Bibliapiqa “ama machaychu” nisqa rimayqa espiritualpi mana samayniyuq kasqaykitam qawachin. Nazir (Nazaret) simiqa yaqa Nazar (Nazaret) simiman rikch'akuqmi.